Kennisdomein

Inhoudsopgave

Waarom verschillen plantaardige drinks zo sterk van elkaar?

In de supermarkt staan ze vaak direct naast elkaar. Toch hebben haver-, amandel-, soja- en kokosdrinks qua voedingswaarde en smaak weinig gemeen.

De basis maakt het verschil. Granen hebben andere eigenschappen dan peulvruchten of noten. Daar komen nog verschillen in receptuur en productie bij.

Daarom is er ook niet één plantaardige drink die voor elk doel het meest geschikt is.

Voor in de koffie kan een romige haver- of sojavariant handig zijn, terwijl bij het koken een neutralere of bewust aromatische drink beter kan passen.

Belangrijk: plantaardige drinks zijn niet automatisch qua voedingswaarde gelijkwaardig aan koemelk. Vooral het gehalte aan eiwit, calcium en andere voedingsstoffen kan duidelijk verschillen.

Haverdrink: mild en veelzijdig

Haverdrink is een van de populairste plantaardige melkvervangers. Geen wonder: zijn milde, licht zoetige smaak past bij veel gerechten.

Hij werkt goed:

• in koffie,
• in porridge,
• in muesli,
• in smoothies,
• bij het bakken,
• voor pannenkoeken en desserts.

De natuurlijke zoetheid kan afhankelijk van het productieproces in intensiteit verschillen. Ook producten zonder toegevoegde suiker kunnen suiker bevatten die tijdens de verwerking uit het haverzetmeel ontstaat.

Wat eiwit betreft blijft haverdrink normaal gesproken duidelijk achter bij sojadrink.

Goed voor jou als: je een milde allrounder voor het ontbijt, de koffie en het koken zoekt.

Amandeldrink: licht en nootachtig

Amandeldrink heeft meestal een delicate, nootachtige smaak en een vrij lichte textuur.

Hij past bijzonder goed bij:

• muesli,
• chiapudding,
• smoothies,
• cacao,
• desserts,
• bakrecepten.

Toch is het bij amandeldrinks de moeite waard om naar het werkelijke amandelgehalte te kijken. Tussen afzonderlijke producten zitten grote verschillen.

Ook als eiwitbron speelt amandeldrink normaal gesproken geen grote rol – ook al zijn amandelen zelf relatief eiwitrijk. De reden: in de drink zelf zit vaak maar een relatief klein aandeel amandelen.

Goed voor jou als: je een lichte plantaardige drink met een subtiel nootachtige smaak wilt.

Sojadrink: de eiwitrijke

Wie bij plantaardige drinks vooral op eiwit let, belandt al snel bij soja.

Sojadrinks bevatten, afhankelijk van het product, vaak aanzienlijk meer eiwit dan haver-, amandel- of kokosdrinks. Van de gangbare plantaardige alternatieven benaderen ze daarmee het eiwitgehalte van koemelk het dichtst.

Ook in de keuken kun je sojadrink gemakkelijk gebruiken.

Hij is geschikt voor:

• porridge,
• muesli,
• smoothies,
• hartige sauzen,
• bakrecepten,
• Koffie.

De kenmerkende sojasmaak varieert per fabrikant in intensiteit.

Goed voor jou als: je een hoger eiwitgehalte belangrijk vindt of een veelzijdige plantaardige drink zoekt voor zoete en hartige gerechten.

Kokosdrink: exotisch en aromatisch

We moeten hier eerst twee producten uit elkaar houden.

Kokosdrink is niet hetzelfde als kokosmelk uit blik.

Kokosmelk is een stuk vetter en romiger en wordt vooral gebruikt om te koken. Plantaardige kokosdrinks om te drinken zijn daarentegen meer verdund met water en hebben een lichtere consistentie.

Hun kokossmaak maakt ze interessant voor:

• smoothies,
• porridge,
• chiapudding,
• desserts,
• exotische ontbijtbowls.

Voor hartige recepten met een krachtig kokosaroma is klassieke kokosmelk vaak de geschiktere keuze.

Goed voor jou als: je van kokossmaak houdt en afwisseling zoekt voor ontbijt of desserts.

Haver, amandel, soja of kokos in directe vergelijking

Welke drink wint? Dat hangt ervan af wat je ermee wilt doen.

Voor een hoger eiwitgehalte:
Sojadrink is van deze vier varianten meestal de interessantste keuze.

Voor koffie:
Haver- en sojadrinks werken vaak bijzonder goed. Speciale baristavarianten laten zich meestal gemakkelijker opschuimen.

Voor porridge en overnight oats:
Haverdrink is qua smaak bijzonder goed te combineren, maar amandel-, soja- en kokosdrinks werken ook.

Voor een nootachtige smaak:
Amandeldrink.

Voor smoothies en desserts:
Alle vier zijn mogelijk. Kokos en amandel hebben daarbij een sterkere eigen smaak.

Voor hartige gerechten:
Ongezoete soja- of haverdrinks zijn veelzijdig inzetbaar. Kokos is vooral geschikt als het kokosaroma uitdrukkelijk bij het gerecht past.

Het is dus zinvoller om af te gaan op het gebruiksdoel dan op een vermeende testwinnaar.

Waar moet je op letten bij het kopen?

Twee haverdrinks kunnen er op het eerste gezicht identiek uitzien en toch verschillend zijn samengesteld.

Draai de verpakking daarom eens om.

1. Ingrediëntenlijst

Water en de betreffende plantaardige basis vormen normaal gesproken het hoofdbestanddeel. Afhankelijk van het product komen er olie, zout, stabilisatoren of andere ingrediënten bij.

Een langere ingrediëntenlijst betekent niet automatisch een slechter product. Maar ze laat je zien wat je daadwerkelijk koopt.

2. Toegevoegde suikers

Als je toegevoegde suikers wilt verminderen, controleer dan de ingrediëntenlijst.

Daarbij is er een bijzonderheid: de vermelding „waarvan suikers“ in de voedingswaardetabel omvat zowel toegevoegde als van nature aanwezige of tijdens de verwerking ontstane suikers.

„Zonder toegevoegde suikers“ en „suikervrij“ betekenen dus niet hetzelfde.

3. Eiwit

Hier kunnen de verschillen groot zijn.

Wie regelmatig een plantaardige drink als alternatief voor melk gebruikt en op zijn eiwitinname wil letten, zou de eiwitwaarden van verschillende producten moeten vergelijken.

4. Calcium en vitaminen

Koemelk bevat van nature calcium. Bij plantaardige drinks kan calcium toegevoegd zijn, maar dat hoeft niet.

Hetzelfde geldt bijvoorbeeld voor vitamine B12 of vitamine D.

Als een plantaardige drink regelmatig koemelk moet vervangen, is het daarom de moeite waard om naar de verrijking te kijken.

Voor de verrijking van biologische plantaardige drinks gelden echter andere regels dan voor conventionele producten. Hierdoor kunnen de beschikbare producten aanzienlijk verschillen.

Welke plantaardige drink is waarvoor geschikt?

In plaats van één drink voor alles te zoeken, kun je per toepassing kiezen.

Koffie: haver of soja
Pap: haver, amandel of soja
Eiwitrijk ontbijt: soja
Smoothie: amandel, haver, soja of kokos
Bakken: haver of soja
Hartige saus: ongezoete soja- of haverdrink
Dessert: amandel of kokos
Chia-pudding: amandel, haver of kokos

En dan blijft er natuurlijk nog het belangrijkste punt over: smaak.

De voedingskundig beste plantaardige drink levert weinig op als hij na twee slokken achterin de koelkast belandt.

Welke plantaardige drink is de beste?

Er is geen eenduidige winnaar.

Sojadrink scoort wat eiwit betreft, haverdrink is een eenvoudige alleskunner, amandeldrink geeft een fijne nootachtige smaak en kokosdrink zorgt voor een duidelijk exotischer aroma.

Bepalend is dus wat je van je plantaardige drink verwacht.

Als je hem regelmatig als alternatief voor koemelk gebruikt, moet je naast de smaak ook rekening houden met het eiwitgehalte en de toegevoegde voedingsstoffen. Ben je daarentegen gewoon op zoek naar een plantaardig ingrediënt voor pap, smoothie of cake, dan kan de smaak veel meer de doorslag geven.